Σε καμπή βρίσκεται η ελληνική αγορά εργασίας, καθώς η ραγδαία μείωση των γεννήσεων και η επιτάχυνση της γήρανσης του πληθυσμού απειλούν τη σταθερότητα της οικονομίας και τη βιωσιμότητα του κοινωνικού κράτους. Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), μέσω του Κέντρου Κρήτης για τη Δυναμική των Πληθυσμών, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου και προτείνει ένα πλέγμα πολιτικών που περιλαμβάνει: αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, ενίσχυση της διά βίου εκπαίδευσης, καθώς και διεύρυνση της νόμιμης μετανάστευσης.

Οι προτάσεις παρουσιάστηκαν στο 2ο ετήσιο Συνέδριο του Κέντρου Κρήτης του ΟΟΣΑ με θέμα «Η πρόκληση του δημογραφικού: Διαμορφώνοντας τις αγορές εργασίας του μέλλοντος», που διεξάγεται σήμερα στα Χανιά, με τη συμμετοχή φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης και του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών.

Ο επικεφαλής του Κέντρου Κρήτης του ΟΟΣΑ, Άρης Αλεξόπουλος έκρουσε τον συναγερμό σχετικά με τη δημογραφική κατάρρευση που απειλεί τη χώρα. Όπως επεσήμανε, εάν δεν ληφθούν τολμηρές πολιτικές αποφάσεις, η Ελλάδα μέχρι το 2050 θα έχει χάσει περίπου 2 εκατομμύρια εργαζόμενους σε ηλικία εργασίας σε σχέση με το 2024.

«Από τα 6,5 εκατομμύρια ατόμων παραγωγικής ηλικίας σήμερα, θα φτάσουμε στα 4,5 εκατομμύρια. Πρόκειται για μια μείωση της τάξης του 30%, η οποία θα επιφέρει αντίστοιχη μείωση του ΑΕΠ κατά περίπου 15%», τόνισε χαρακτηριστικά, υπενθυμίζοντας ότι «μόνο με το μνημόνιο μέσα σε 5 χρόνια χάσαμε 25% από το ακαθάριστο προϊόν μας».

Η κρίση δεν είναι μόνο ελληνική – Αναγκαία η αξιοποίηση των άνω των 50 ετών

Σε δηλώσεις του στα Μέσα Ενημέρωσης, ο κ. Αλεξόπουλος υπογράμμισε ότι «αν δεν κάνουμε κάτι τώρα, το 2050 με πιο αργό ρυθμό όχι το δραματικό αυτό που συνέβη μέσα σε μία πενταετία, που μόνο με πόλεμο μπορεί να γίνει, θα έχουμε μία δραματική μείωση στο βιοτικό επίπεδο της χώρας. Πρέπει να κάνουμε κάτι τώρα γιατί τα νούμερα μιλάνε από μόνα τους και χρειάζονται πολιτικές, παρακολουθώντας τι κάνουν και οι άλλες χώρες του κόσμου. Γιατί δεν είναι ελληνικό το πρόβλημα, είναι παγκόσμιο πρόβλημα -μόνο 11 αφρικανικές χώρες δεν έχουν αυτά τα δημογραφικά χαρακτηριστικά. Στην Ελλάδα γεννάνε λιγότερο, σε όλο τον κόσμο γεννάμε λιγότερο, άρα δεν έχουμε νέους. Το “τόπο στα νιάτα”δεν ισχύει, γιατί δεν υπάρχουν νιάτα, όχι γιατί δεν θέλουμε. Άρα πρέπει να δουλέψουμε με τους μεσήλικες κυρίως, μεσήλικες που θεωρούνται οι 50+. Πρέπει να είναι υγιείς, πρέπει να έχουν κέφι για δουλειά, πρέπει να επανεκπαιδεύονται, πρέπει να κάνουν πολλές καριέρες, να ξεχάσουμε τη σύνταξη στα 65 – 67. Μπορεί και να μη θέλουμε, γιατί αν είσαι υγιής… Ας το κρατήσουμε ως δικαίωμα, όχι ως υποχρέωση. Όμως να μην ξεχνάμε ότι αν δεν κάνουμε κάτι και αν δεν κρατήσουμε αυτά περί εθελούσιας εξόδου και λοιπά που ήταν της μόδας δεκαετίες πριν, αν ακολουθήσουμε την ίδια στάση και πολιτική θα πεινάσουμε…», είπε ο κ. Αλεξόπουλος.

Οι γυναίκες και οι νέοι – Αξιοποίηση ανεκμετάλλευτων δεξαμενών

Ο ΟΟΣΑ εντοπίζει τεράστια περιθώρια στην αξιοποίηση ομάδων που μέχρι σήμερα παραμένουν υποεκπροσωπούμενες στην αγορά εργασίας. Χαρακτηριστικά, τον Σεπτέμβριο του 2025 η ανεργία στις γυναίκες έφτανε το 11%, ενώ στους άνδρες περιοριζόταν στο 6%. Παράλληλα, η ανεργία στους νέους ηλικίας 15-24 ετών αγγίζει το 19%.

Ο κ. Αλεξόπουλος στάθηκε στην ανάγκη για ένα διαφορετικό παραγωγικό μοντέλο, το οποίο θα παρέχει αξιοπρεπείς μισθούς και συνθήκες εργασίας, ειδικά για τους νέους, ώστε να παραμείνουν ενεργοί στη χώρα και να ενταχθούν στην παραγωγή. Παράλληλα, σημείωσε την ανάγκη ύπαρξης πολιτικών που θα εξασφαλίζουν καλύτερη υγειονομική φροντίδα για τους μεγαλύτερους εργαζόμενους, προκειμένου να διατηρούνται παραγωγικοί για περισσότερα χρόνια.

Η νόμιμη μετανάστευση ως εργαλείο ενίσχυσης της οικονομίας

Απαντώντας σε ερώτηση για την έλλειψη εργατικών χεριών, ο κ. Αλεξόπουλος υποστήριξε ότι η νόμιμη μετανάστευση μπορεί να λειτουργήσει ως άμεσος μηχανισμός ενίσχυσης του εργατικού δυναμικού. Ανέφερε το παράδειγμα της Ισπανίας, η οποία κατάφερε να αυξήσει το ΑΕΠ της κατά 1,5-2% μέσω στοχευμένης και αποτελεσματικής διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών.

Δεν πρέπει να φοβόμαστε τον «ξένο» ή τον «διαφορετικό». Στην πραγματικότητα, ο ανταγωνισμός των χωρών στο μέλλον δεν θα αφορά ποια διώχνει περισσότερους μετανάστες, αλλά ποια προσελκύει περισσότερους, υπογράμμισε.

Σημειώνεται ότι στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, ο αριθμός των νόμιμων μεταναστών έχει μειωθεί κατά 8% την τελευταία δεκαετία, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη στροφής σε πολιτικές ένταξης και οργανωμένης προσέλκυσης εργατικού δυναμικού από το εξωτερικό, κατέληξε ο κ. Αλεξόπουλος.